Felsefi Akımlar
Felsefe Akımlar WORD İndir
Agnostisizm (Bilinemezcilik) Tanrının varlığının bilinemeyeceğini ileri süren öğreti.
Anarşizm Devlet başta olmak üzere tüm baskıcı kurum ve kuralların ortadan kaldırılması gerektiğini savunan öğreti.
Bakunin /Kropotkin /Proudhon / Çernişevski
Apoloji (Savunma) Hristiyanlığa karşı yapılan eleştirileri çürütmek adına yapılan savunmalar.
Ataraxia Yargıda bulunmamanın getirdiği huzur hali. Pyron / Timon / Zenon
Ateizm Tanrının varlığını reddeden felsefi öğreti.
Batınilik Kutsal kitaplardaki harf ve sözcüklerden gizli manalar çıkaran görüş. Musevi İbn MEYMUN
Cebriye İnsanın özgür olmadığını savunan öğreti.
Dehriyye (materyalist) Ateist İslam felsefesi dönemi akımı. Ravendi
Deizm Tanrının varlığını kabul edip, her türlü din, kutsal kitap ve peygamberi reddeden öğreti.
Determinizm İnsanın hiçbir davranışında özgür olmadığını savunan öğreti.
Diyalektik Karşıt kavramlardan yola çıkarak senteze ulaşma süreci.
Tez(Siyah) - Antitez(Beyaz) =Sentez(Gri)
Diyalektik İdealizm Diyalektik sistemi kuran doğaüstü bir gücün var olduğunu savunan öğreti. F.Hegel
Diyalektik Materyalizm Diyalektik sistemi kuran doğaüstü bir gücün olmadığını, doğada kendiliğinden ortaya çıktığını savunan öğreti. K.Marks
Dualizm (İkicilik) İki farklı varlık biçimini varlığın kaynağı olarak gören akım. Örn: Madde ve Ruh. R.Descartes
Egoizm (Benmerkezcilik) Her canlı, içgüdüsel olarak önce kendi çıkarını düşünür. T.Hobbes
Emprizim (Duyumculuk) Bilginin kaynağının duyu organları olduğunu savunan öğreti. J.Locke
Entüisyonizm (Sezgicilik) Bilginin sezgiyle elde edilebileceğini savunan öğreti. H.Bergson / Gazali
Epistemoloji Bilgi Felsefesi.
Epokhe Hüküm vermem, yargıların askıya alınmasıdır.
Estetik Sanat felsefesi.
Eşariyye / Maturidiye İnsanın özgür olduğunu ancak mutlak anlamda irade sahibi olmadığını savunan öğreti.
Etik Ahlak felsefesi.
Existansiyalizm (Varoluşçuluk) İnsan varoluşunun getirdiği sorunları ele alan yaklaşım. J.P.Sartre
Fatalizm(Kadercilik) İnsan kaderinin değiştirilemeyeceğine inanan görüş.
Fenomenoloji (Görüngü Bilim, Öz Teorisi) Konusu "Öz"ün araştırılması olan felsefi öğreti. E.Husserl
Hedonizm(Hazcılık)Yaşamın anlamını mutlulukta gören anlayış.
Manevi Haz. Epikuros-Bedensel Haz. Aristippos
Hermeneutik (Yorum Sorunu) Gadamer
Hümanizm (İnsancılık)
İdealizm Varlığı düşünceye bağlayan, düşünce dışında nesnel bir gerçekliği kabul etmeyen felsefi öğreti.
Platon /F.Hegel/Farabi
İndeterminizim
İnsanın davranışlarında tamamen özgür olduğunu savunan akım.
İroni (Alay) Bilgilerinin doğruluğundan emin olan insanlara, aslında yanıldıklarını göstermek için Sokrates in kullandığı, soru ve cevaba dayalı diyalog yöntem.
İşrakilik Mantığa dayalı bilginin yerine mistik tecrübeyle dayalı bilgiyi koyan öğreti. Şahabettin Sühreverdi
Kartezyen Felsefe Descartes felsefesi.
Kinik (Köpekçilik) Sade ve mülksüz yaşam idealine dayalı felsefi öğreti. Sinoplu Diogen
Kritisizm (Eleştirel felsefe) Akıl ve duyumun bilgi edinmede eşdeğer olduğunu savunan öğreti. I.Kant
Liberalizm (Özgürlükçülük) Önceliğin bireyin hak ve özgürlüklerinde olması gerektiğini savunan öğreti.
Maiotik (Doğurtma) Hiçbir şey bilmediğini öne süren insanlara, aslında birçok konuda bilgi sahibi olduklarını göstermek için Sokrates in kullandığı, soru ve cevaba dayalı diyalog yöntem.
Mantıkçı Pozitivizm (Analitik Felsefe /Viyana çevresi)
Felsefenin sembolik mantığı kullanarak dil analizi yapması gerektiğini savunan öğreti. L.Witgenstein
Materyalizm (Maddecilik) Evrendeki tek kaynağın madde olduğunu ve bütün varlıkların maddeden türediğini öne süren felsefi öğreti. K.Marx /Demokritos
Metafizik (Doğa Ötesi) Temel konuları, tanrı, ruh, ölümsüzlük... Vs.
Mimesis (Taklit) Sanatı doğanın taklit edilmesi olarak gören öğreti. Platon / Aristoteles
Monizim (Tekçilik) Varlığın kaynağı olarak tek bir varlık biçimini gören düşünce. Örn: Tanrı
Monoteizm (Tek Tanrıcılık)
Mutezile/Kaderiyye İnsanın, eylemlerini seçmede özgür olduğunu ve irade sahibi olduğunu savunan öğreti.
Nihilizm (Hiççilik) Her türlü ahlaki, geleneksel, dini değer ve otoriteyi reddeden öğreti. F.Nietzche
Ontoloji Varlık Felsefesi.
Otodeterminizm İnsanın, davranışlarında kısmen özgür olduğunu savunan akım.
Panenteizm Tasavvuf anlayışı.
Panteizm (Tüm tanrıcılık) Kâinatın tanrının kendisi olduğunu savunan dini öğreti.
Philosophia (Philio: Sevgi / Sophia: Bilgelik) Bilgi sevgisi.
Pluralizm (Çokçuluk) Varlığın kaynağı olarak ikiden fazla varlık biçimini gören düşünce.
Örn: Empodokles e göre Arke 4 elementtir.
Politeizm (Çok Tanrıcılık) Örn: A.Yunan tanrıları. Zeus, Poseidon.
Pozitivizm Bilimin tek sağlam bilgi türü olduğunu savunan ve metafiziği reddeden öğreti. A.Comte
Pragmatizm(Faydacılık) Fayda sağlayan davranış ve bilgilerin, doğru olduğunu savunan akım. W.James/J.Dewey
Rasyonalizm (Akılcılık) Sokrates /Platon / R.Descartes
Realizm(Gerçekçilik) Bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu kabul eden öğreti.
Romantizm Toplumun bütün sınıflarına hitap eden, duygu ve coşkunun önemli olduğu ve sade bir dilin kullanıldığı akım.
Rölativizm (Göreli, İzafi) Kişiden kişiye, yer ve zamana göre değişen.
Sekülarizm (Laiklik)
Septisizm (Şüphecilik) Bilgiyi şüpheyle karşılayan, hüküm vermeyen öğreti. Protogoras / Georgias
Sofizm (Sofistler) Doğru bilginin olmadığını savunan öğreti. Protogoras / Georgias
Sosyalizm Eşitliği temel alan felsefi düşünce.
Spiritualizm (Ruhçuluk) Evrenin ruhsal bir temele dayandığını ileri süren öğretilerin genel adı.
Stoa Felsefesi Sade bir yaşam ve eşitlik temeline dayalı felsefi öğreti. Epiktetos / Zenon
Tabiyyun (Natüralistler) Deist islam felsefesi dönemi akımı. Razi
Tao (Patika, Yol) Lao Tse
Teizm Tanrı, kutsal kitap ve peygamberlere inanan dini öğreti . Örn: İslamiyet, Yahudilik
Teleoloji (Amaçlılık) Evrenin belli bir amaç doğrultusunda düzenli olarak ilerlediğini savunan görüş.
Utulitarizm (Toplumsal Faydacılık) Davranışın herkese yarar sağlanması gerektiğini savunan öğreti.